Wadliwe kondensatory

Kiedy tematem są wadliwe kondensatory w komputerach, mamy na myśli kondensatory elektrolityczne. Są one bardzo powszechną rodziną elementów, gdyż cechują się pojemnościami elektrycznymi, których rząd wielkości nie jest osiągany w innych typach kondensatorów. Rynek komputerowy, jak i większość przemysłu elektronicznego, jest skazany na wykorzystywanie kondensatorów elektrolitycznych. Wszystko byłoby w porządku, gdyby nie fakt, że jakość wykonania tych elementów nierzadko odbiega od wymagań, jakie stawiają przed nimi projektanci urządzeń. Ponieważ kondensator elektrolityczny to ogniwo bazujące na płynie (zwanym elektrolitem), obudowa kondensatora musi być hermetycznie zamknięta. Tak dzieje się niestety tylko w teorii, gdyż kondensatory prędzej czy później wysychają.

Wyschnięte kondensatory są bezużyteczne, a nawet stają się szkodliwe dla układu w którym pracują. Przypadki z którymi spotykamy się najczęściej to wyschnięte kondensatory na płycie głównej lub karcie graficznej komputera. Często, można je zlokalizować dostrzegając wybrzuszenie na ich szczycie. Wyschnięte kondensatory mają tendencję do “puchnięcia”. Dodatkowym, widzialnym objawem, jest wyciek elektrolitu przez pęknięcie nabrzmiałego szczytu, lub przez uszkodzoną uszczelkę na spodzie kondensatora. Warto wiedzieć, że zdecydowanie trudniej jest wizualnie zlokalizować wadliwe kondensatory na płytach głównych w laptopach – te nie wybuchają, ani się nie wybrzuszają.

wadliwe kondensatory    wadliwe kondensatory

wadliwe kondensatory    wadliwe kondensatory
Nie wszystkie jednak wadliwe kondensatory dają się tak łatwo zlokalizować. Szacując straty w liczebności kondensatorów zwykło się przyjmować zasadę, iż jeśli nabrzmiał jeden kondensator, do wymiany są również pozostałe z tej serii. Mając na myśli “serię” myślimy raczej o tych samych oznaczeniach producenta, nie o numerze partii. Należy zadać sobie pytanie o słuszność tej metody, może się ona bowiem wydać bardziej przesądem niż naukowym faktem. Z czysto serwisowego punktu widzenia kondensatory są na tyle sprawne na ile wskaże to urządzenie pomiarowe.
Fakty niezaprzeczalnie świadczą o słuszności takiego szacowania. Kondensatory danej “serii” są zużywane w różnym tempie, gdyż ich ilość cykli naładowań – rozładowań jest różna w zależności od ich umiejscowienia w układzie elektronicznym. Mierząc pojemność pozostałych, nienapuchniętych kondensatorów dowiadujemy się, że i one w mniejszym lub większym stopniu straciły swoje pierwotne właściwości. Gdybyśmy jednak natrafili na kondensator, którego pojemność nieznacznie odbiega od założeń producenta co do swej pojemności możemy mieć pewność, że czasy jego świetności dobiegły końca, gdyż jego parametry w niedługim czasie drastycznie spadną i stanie się on kolizyjnym elementem układu elektronicznego. W analizowaniu procesu uszkadzania się kondensatorów nie można bowiem przyjąć jego liniowej charakterystyki (np. że jeśli po 4 latach działania kondensator stracił 10% swojej pojemności, to zanim straci następne 10%, miną kolejne 4 lata). Zużywanie się kondensatora jest procesem “lawinowym”. W pewnym, niezbyt odległym punkcie czasu, następującym po rozpoczęciu się utraty pojemności wystąpi dalsza, drastyczna jej utrata.

SYMPTOMY

Od momentu, gdy kondensatory zaczynają się psuć, do momentu kiedy wyrządzają szkody w komputerze, mija jednak trochę czasu. Mogą to być zaledwie dni, ale mogą też być całe miesiące. Problem wcześnie wykryty jest całkowicie wyleczalny poprzez wymianę kondensatorów na nowe. Zanim dojdzie do wybuchu kondensatora, a w najgorszym wypadku nawet zalania elektrolityczną cieczą sąsiednich elementów elektroniki, komputer wykazuje pewne objawy. Najczęściej jest to niestabilna praca systemu, samoczynne restartowanie, zauważalnie wolniejsze przetwarzanie danych, słyszalnie szybsze obroty wentylatorów. W sytuacji kiedy mają Państwo do czynienia z podanymi objawami powinni Państwo od razu skontaktować się z serwisem.

WYMIANA KONDENSATORA

Wymiana kondensatora w serwisie jest czynnością tanią i szybką, dającą jednocześnie gwarancję powodzenia operacji. Dzieje się tak głównie dlatego, że serwis dysponuje specjalistycznym sprzętem. Kolejnym powodem dla którego warto wymieniać kondensatory w serwisie jest kwestia zastosowanych zamienników. Kondensatory montowane w miejsce uszkodzonych nie są przypadkowymi elementami. Są to wyselekcjonowane serie, zarówno pod względem producenta, jak również parametrów elektrycznych i (uwaga!) termicznych. Nie każdy kondensator o prawidłowych parametrach elektrycznych spełni wymagania żywotności w płycie głównej, czy karcie graficznej komputera.

Uczulamy tych z Państwa, którzy podejmą się samodzielnej wymiany, aby mieli świadomość, że obwody płyt głównych i kart grafiki nie są tradycyjnymi płytkami drukowanymi, spotykanymi w zestawach do samodzielnego montażu. Są to płyty wielowarstwowe. Należy zatem umieszczać spoiwo lutownicze tak, by nie przegrzać żadnej warstwy ścieżek, dopilnowując jednocześnie by obejmowało swoim obszarem wszystkie warstwy, zwracając uwagę by nie powstawał “zimny lut”. Absolutnie nie wolno używać do tego celu lutownicy transformatorowej. Jest ona bowiem źródłem na tyle silnego, zmiennego pola elektromagnetycznego, że indukowany w obwodach płyty prąd może uszkodzić wrażliwe półprzewodniki znajdujące się na płycie.

Więcej na temat wadliwych kondensatorów w sprzęcie Dell znajdą Państwo w zakładce Afera kondensatorowa oraz na stronie pclab.pl/news42332.html.